W 1911 roku pięciobój został przyjety do rodziny sportów olimpijskich i w rok później,na Igrzyskach V Olimpiady w Sztokcholmie,pięcioboiści-oficerowie pokazali światu nowy sport,jakże piękny,jakże rycerski.Wszystkie trzy medale zdobyli Szwedzi,bo oni najwcześniej,intensywnie zaczęli uprawiać ten sport.

Polacy wystartowali dopiero w 1928 roku na Igrzyskach w Amsterdamie.Dużym zaskoczeniem było zwycięstwo Stefana Szelestowskiego w biegu przełajowym.Najlepszym z Polaków w klasyfikacji ogólnej okazał się Zenon Małysko zjmując 12 miejsce.Szelestowski był 26,Franciszek Koprowski 34,a Jan Baran nie ukończył zawodów z powodu kontuzji nogi.

Na następny start olimpijski Polaków przyszło czekać 32 lata.Dotychczas reprezentacja naszego kraju ośmiokrotnie brała udział w igrzyskach olimpijskich.Startowało 24 zawodników z których 23 sklasyfikowano.Wywalczyli oni 38 punktów i przywieźli do Polski 3 złote medale olimpijskie! Dyscyplina nasza może się pochwalić wielkimi osiągnięciami.

Te trzy medale związane są przede wszystkim z dwoma nazwiskami-Januszem Pyciakiem-Peciakiem i Arkadiuszem Skrzypaszkiem,wielce utalentowanymi zawodnikami,mistrzami świata.Pierwszy triumfował w 1976 roku w Montrealu,drugi w 1992 roku w Barcelonie.Skrzypaszek walnie przyczynił się do złotego medalu w Barcelonie w konkurencji drużynowej,prowadząc do zwycięstwa dwóch starszych kolegów-Macieja Czyżowicza i Dariusza Goździaka

Polacy na Olimpiadach
Złote medale zdobyliśmy w trzecim i szóstym starcie powojennym.Czyżby na kolejne złoto przyszło czekać do dziewiątego w 2004 roku? Szukając odpowiedzi na to pytanie prześledźmy dotychczasowe starty plimpijskie.

Życie nigdy nie rozpieszczało naszych pięcioboistów.Z trudem przebijali się nie tylko do sukcesów,lecz przede wszystkim do normalnych warunków treningowych.Kiedy formowano reprezentację na Igrzyska Olimpijskie w 1960 roku w Rzymie nie rezerwowano miejsc dla pięcioboistów.Trzeba było długo przekonywać PKOI, że drużyna ma szansę zdobyć punkty.Polacy wystartowali dobrze,bo w jeździe konnej zajęli trzecie miejsce,ale potem już było gorzej,gdyż w szermierce zanotowano jedenastą lokatę.Humory poprawiły się w trzeciej konkurencji-strzelaniu,które wygraliśmy.Huśtawka nastrojów spadła w dół po pływaniu (dopiero dwunaste miejsce).Następnego dnia już było znów dobrze.W biegu wyprzedzili nas tylko zawodnicy radzieccy i węgierscy.Indywidualnie Polacy zajęli trzecie,dziesiąte i piętnaste miejsce.Ostatecznie Polska uplasowała się na V pozycji.Stanisław Przybylski był siódmy,Jarosław Paszkiewicz dziesiąty,a Kazimierz Mazur dwudziesty.Można było mówić o sukcesie.

Na kolejny start czekano znów długo,bo aż 12 lat,ale od 1972 roku już na każdych igrzyskach widzieliśmy Polaków.W Monachium,w 1972 roku,zobaczono po raz pierwszy Janusza Peciaka,ale co on jest wart przekonano się dopiero w cztery lata później.

Młody,utalentowany zawodnik miał pecha w strzelaniu,bo stracił punkty na skutek źle załadowanego pistoletu.Dobrze pobiegł,dobrze popłynął,ale w klasyfikacji ogólnej zajął dopiero 21 miejsce.Lepszy od niego był Ryszard Wach (13 miejsce).Natomiast Stanisław Skwira zjął 40 miejsce.Drużyna zajęła ósmą lokatę.

W zmienionym już składzie nasza drużyna pojechała na Igrzyska do Montrealu,z Januszem Peciakiem na czele.Obok niego świetny pływak,olimpijczyk z 1968 i 1972 roku w pływaniu Zbigniew Pacelt i Krzysztof Trybusiewicz.Po dobrej jeździe konnej konnej i dobrej szermierce Peciaka zajmowaliśmy niestety dopiero jedenaste miejsce,bo nie powiodło się na planszy dwóm pozostałym zawodnikom.Peciak od razu trzymał się czołówki.Po strzelaniu,koacute;re wygrali Czechosłowacy przed Bułgarami i Polakami nasza drużyna zajmowała trzecią pozycję i taką samą miał Peciak.Zaczęły się wielkie,medalowe emocje.Pływanie przyniosło drugie miejsce Paceltowi,a trzecie naszej drużynie.Przed ostateczną rozgrywką,biegiem,Polska była trzecia,Peciak piąty.On jako dobry biegacz był pewnym kandydatem do medalu.Musiał pokonać Rosjanina Ledniewa.I dokonał tego w takim stylu,że sięgnął po olimpijskie złoto! Drużyna w biegu była druga,ale to nie wystarczyło do utrzymania trzeciej lokaty.Ostatecznie była czwarta.Peciak pierwszy.Wielki triumf polskiego pięcioboju i polskiego sportu.

Przed Igrzyskami w 1980 roku w Moskwie apetyty były duże,ale na nich się skończyło.Nasi zaczęli dobrze bo wygrali jazdę konną,ale słabo fechtowali,słabo strzelali i choć dobrze popłynęli (trzecie) miejsce i dobrze pobiegli (drugie miejsce),drużyna zajęła 4 miejsce,Janusz Peciak był 6,Marek Bajan 18,Jan Olesiński 11.

Nie powiodło się również osiem lat później na Igrzyskach w Seulu.Fatalnie rozpoczęli start (13 miejsce) w jeździe konnej pomimo,że Skrzypaszek pojechał dobrze i uzyskał 1040pkt.W czterech konkurencjach dwukrotnie było jedenaste miejsce,dwukrotnie trzynaste.Jedynie w pływaniu zawodnicy startowali w granicach rekordów życiowych i zajęli drużynowo drugie miejsce.Ostatecznie drużyna uplasowała się na dziewiątej pozycji.Maciej Czyżowicz był 15,Arkadiusz Skrzypaszek 23,Wiesław Chmielewski 53.

Barcelona
Na Igrzyska XXV Olimpiady w Barcelonie wyjeżdżano z nadziejami i doświadczeniami sprzed czterech lat.W drużynie znaleźli się:Arkadiusz Skrzypaszek i Maciej Czyżowicz, znani z Seulu oraz Dariusz Goździak.To byli złoci i srebrni medaliści mistrzostw świata rozegranych w San Antonio w 1991 roku.Polski pięciobój nowoczesny wrócił na czołowe miejsce w świecie i miał to potwierdzić w Barcelonie.Tym razem pięciobojowe igrzyska rozpoczynano od szermierki.Polacy wystartowali świetnie.Skrzypaszek zajął drugie miejsce,drużyna też drugie.W następnej konkurencji (pływaniu) było jednak gorzej.Zespołowo zajęliśmy szesnaste miejsce i po dwóch konkurencjach Polska spadła na piątą pozycję.Skrzypaszek natomiast utrzymał się na pozycji wicelidera.Rozegrane w tym samym dniu strzelanie przyniosło następne przetasowania.Najlepsi okazali się Polacy.Skrzypaszek wyszedł na pierwszą pozycję a drużynowo też prowadzili Polacy.Czwarta konkurencja-bieg.Najlepszy z Polaków był Skrzypaszek,a drużyna zajęła ósme miejsce.W obu klasyfikacjach spadliśmy na drugie miejsca.Skrzypaszka wyprzedził Rosjanin Zenówka,a drużynę Wspólnota Niepodległych Państw jak nazwano państwo powstałe po upadku Związku Radzieckiego.

Jazda konna miała rozstrzygnąć kto zdobędzie złote medale.Kto najlepiej wylosuje konie? Kto lepiej pojedzie? Najwięcej szczęścia w losowaniu miał Skrzypaszek i uzyskał 1040pkt.Najmniej Czyżowicz-962pkt.,a Goździak-1020pkt.Rywalom wiodło się gorzej.Mistrzem olimpijskim Arkadiusz Skrzypaszek i Polska.Dwa Złote medale! Tego jeszcze nie było! Dariusz Goździak dziesiąty,Maciej Czyżowicz dziewiętnasty.

Po Igrzyskach Olimpijskich w Barcelonie zlikwidowano konkurencję drużynową i ograniczono liczbę zawodników do 32.Polskę reprezentowało więc tylko dwóch zawodników:Maciej Czyżowicz po raz trzeci i debiutant Igor Warabida.Igrzyska Olimpijskie 1996 roku w Atlancie rozgrywano jednego dnia.Nie udało sie nawiązać do sukcesu sprzed czterech lat.Czyżowicz był 27,ale młodziutki Warabida zaskoczył rywali.Gdyby od początku wierzył, że medal jest w jego zasięgu,kto wie czy nie wróciłby do Polski z brązem.Skończyło sie na wysokim,piątym miejscu Igora w klasyfikacji ostatecznej.W poszczególnych konkurencjach jego wyniki wyglądały następująco:strzelanie-12 miejsce,szermierka-18,pływanie-24,jazda konna-3,bieg-5.Start debiutanta uznano za bardzo udany.

W Polsce
Źródeł polskiego pięcioboju nowoczesnego szukać trzeba w...wojsku.Pierwsze zawody zorganizowano bowiem w 1922 roku na terenie DOK I.Zwycięzcą był ppłkLecewicz.Pierwsze mistrzostwa Polski,poprzedzone corocznymi mistrzostwami armii,rozegrano w 1926 roku.Zawody różniły się od wojskowych rodzajem broni.Na mistrzostwach Wojska Polskiego walczono na szable,a na mistrzostwach Polski na szpady.Pięciobój nosił nazwę oficerskiego.Wojsko zadbało o popularyzację nowego sportu.Systematycznie startowano w kraju na mistrzostwach armii,próbowano sił za granicą.W 1930 roku zarządzenim państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Obronnego wprowadzono obowiązek uprawiania pięcioboju przez oficerów i podoficerów do 40 roku życia.W siedem lat później Związek Wojskowych Klubów Sportowych zorganizował kurs instruktorów i kierowników sekcji pięcioboju nowoczesnego dla 46 oficerów i podoficerów.

Po II Wojnie Światowej w wojsku uprawiano wieloboje oficerskie różniące się znacznie od pięcioboju nowoczesnego.Upłynęło więc dziesięć lat zanim doszło do odrodzenia naszego sportu.Gdy ogłoszono nabór do pięcioboju pierwsi zgłosili się młodzi oficerowie-wieloboiści:Kazimierz Konarski,Henryk Sulajnis,Bolesław Bogdan,Stanisław Przybylski,Jerzy Lipski,Andrzej Dąbrowski.W 1954 roku rozgrywano w Budapeszcie,w dniach 10-14 października,mistrzostwa świata.Delegatem Polski na Kongres Międzynarodowej Federacji Pięcioboju Nowoczesnego był porucznik Konarski.Zgłosił on gotowość Polaków do przystąpienia do światowej organizacji.Polska została przyjęta do międzynarodowego grona.Warto przypomnieć,że wówczas pięciobój organizacyjnie wchodził w skład sekcji jeździeckiej GKKF i kierowała nim komisja powstała w listopadzie 1954 roku.Dopiero 4 lutego1956 roku utworzono samodzielną sekcję.Na czele pierwszych władz pięciobojowych stanęli:przewodniczący sekcji Julian Kajdy oraz członkowie Kazimierz Konarski,Ferdynand Iniewski,Stefan Szelestowski,Franciszek Koprowski i sekretarz Janusz Podoski.

W dwóch wojskowych klubach zgromadzili się pięcioboiści-w Legii i Lotniku.Na pierwszych mistrzostwach Polski najlepszy był Stanisław Przybylski z Legii,ale za nim uplasował się Henryk Sulajnis z Lotnika.

Rok 1957 przynosi wielkie zmiany strukturalne w polskim sporcie i wówczas powstaje Polski Związek Pięcioboju Nowoczesnego,na czele którego staje prezes Julian Kajdy,wiceprezesami zostają Kazimierz Konarski i Ferdynand Iniewski,a sekretarzem Władysława Lipko.W rok później pięcioboiści i biathloniści łączą się w jedno stowrzyszenie i powołują do życia Polski Związek Pięcioboju Nnowoczesnego i Dwuboju Zimowego,by w tej strukturze działać do 1981 roku.Wtedy rozpoczęto proces rozdzielania dwóch sportów powołując w ramach związku dwie samodzielne Rady:Pięcioboju oraz Dwuboju.W 1983 roku powstały dwa oddzielne związki sportowe.

Działalność sportową pięcioboju najlepiej ilustrują zestawienia wyników z mistrzostw świata,Europy i igrzysk olimpijskich.Trzeba jednak wspomnieć,że polscy pięcioboiści od początku wykazywali duże uzdolnienia do tego sportu,czego dowodem jest V miejsce drużyny na Igrzyskach Olimpijskich w 1960 roku.Niestety,gdy w następnych latach wyniki były słabsze,władze sportowe i wojskowe Legii po prostu rozwiązały pięciobój w 1963 roku.Przygarnął ich jednak WKS Lotnik i choć w latach 1963-66 nie rozgrywano mistrzostw Polski,to w 1965 roku Polacy pojechali na mistrzostwa świata w Lipsku i zajęli wysokie,5 miejsce drużynowo,zaś najlepszy z nich Jarosław Paszkiewicz był 12.Odżyły więc emocje i odżyła nadzieja na reaktywowanie związku.Organizacyjnie najbardziej energiczny i skuteczny w działaniu był Kazimierz Konarski,szkoleniowo Bolesław Bogdan.Oni zaczęli budować podwaliny pod przyszłe sukcesy.W oparciu o WKS Lotnik pięcioboiści rozpoczęli mozolny marsz do światowej czołówki.Do końca lat sześćdziesiątych nie odnotowano sukcesów,ale pojawił się zawodnik,który w drugiej połowie lat siedemdziesiątych osiągnął szczyty - Janusz Gerard Pyciak-Peciak.

W 1971 roku zaliczono go do kadry seniorów.W rok później reprezentuje Polskę na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium,by dostąpić tego zaszczytu jeszcze dwukrotnie.Wkrótce staje się symbolem nie tylko pięcioboju nowoczesnego lecz całego polskiego sportu.Złoty medal olimpijski w 1976 roku,mistrzostwo świata rok póżniej,dwa wicemistrzostwa świata w latach 1976 i 1979,wreszcie znów złoty medal na mistrzostwach świata w 1981 roku w Drzonkowie to indywidualne triumfy,a przecież były jeszcze złote i inne medale drużynowo.

Na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych na zawodach pojawiają sie kobiety.Wśród nich Polki,które odrazu wiodą prym w nowym dla kobiet sporcie.Anna Bajan,Magdalena Jedlewska,Barbara Kotowska,Dorota Nowak,zawodniczki z Drzonkowa i Warszawy od razu przebijają się do światowej czołówki.W Polsce działa drugi ośrodek pięcioboju nowoczesnego utworzony w podzielonogórskiej wiosce Drzonkowie.Powstaje tam baza o jakiej nikomu się nie śniło.Wybudowano coś czego jeszcze na świecie nie było-obiekty do trenowania i organizowania zawodów w jednym miejscu.

Historia niedawna...
Na początku lat osiemdziesiątych następuje zmiana warty organizacyjno-szkoleniowej w Polskim Związku Pięcioboju Nowoczesnego.Rezygnuje z pracy twórca sukcesów trener Bolesław Bogdan,z którym współpracowali Krystyna Babirecka (jazda konna) i Zbigniew Kuciewicz (pływanie).Zapadają decyzje o oddzieleniu pięcioboju od dwuboju zimowego.

Lata osiemdziesiąte przynoszą w polskim pięcioboju dominację kobiet.Począwszy od 1984 roku z każdych mistrzostw świata,z wyjątkiem 1986r.,przywożą drużynowe i indywidualne medale.Początkowo Barbara Kotowska,potem Dorota Idzi,Iwona Dąbrowska-Kkowalewska i Anna Sulima wynoszą i utrzymują polski pięciobój na światowych wyżynach.Pierwsz medale juniorskie zdobyli zawodnicy LSK Lumel w Coto de Caza. Byl to pierwszy historyczny medal juniorów. Maciaszcztyk Piotr , Olszewski Pawel i Czyzowicz Maciej, zajeli II miejsce druzynowo . Seniorzy,którzy tak pięknie zaczęli dekadę dwoma złotymi medalami na mistrzostwach świata,z roku na rok obiecują poprawę,ale dopiero w 1990 roku udaje się im wywalczyć w Lahti brązowy madal mistrzostw świata.Drużyna w składzie Skrzypaszek,Czyżowicz,Goździak zbudowana przez trenera Zbigniewa Pacelta jeszcze nie wie jakie czekają ją sukcesy.Pewny swego jest tylko zespół kobiet:Idzi,Kowalewska,Sulima ukształtowany przez trenera Stanisława Pytla.

Lata dziewięćdziesiąte to wielki triumf olimpijski-dwa złote medale:Skrzypaszka i drużyny oraz z roku na rok powiększający się dorobek medalowy,dzięki seniorkom i seniorom,juniorkom oraz młodzieży w trójboju i czworoboju.

Trzeba jeszcze odnotować,że w roku 1988 Warszawa była organizatorem mistrzostw świata kobiet,a w 1992r.Drzonków po raz drugi gościł juniorów na mistrzostwach świata.

W 1998 roku Warszawa organizowała Mistrzostwa Europy Kobiet,a w rok później Drzonków był areną Mistrzostw Europy Mężczyzn.

W krótkim szkicu historycznym trudno zamieścić wszystko co zasługuje na uwagę.Szukając jednak źródeł niewątpliwych,wielkich sukcesów polskiego pięcioboju,trzeba wskazać na ludzi:trenreów i działaczy w klubach Legii i Lumelu oraz w Polskim Związku Pięcioboju Nowoczesnego.Od płk.Kazimierza Konarskiego przejął w 1981 roku prezesurę związku red.Stefan Grzegorczyk i mając u boku wielce doświadczonych i oddanych sportowi pięciobojowemu Mariana Zamorskiego i Marię Rawską,potrafił kontynuować i wzbogacać dorobek.

Do osiągnięć naszego sportu należy wkład polskich trenerów w rozwój pięcioboju na świecie.Bolesław Bogdan był a teraz Waldemar Makaj jest trenerem kadry narodowej Egiptu,Janusz Peciak trenerem kadry narodowej USA,Stanisław Pytel był trenerem kadry narodowej Włoch, a teraz jest trenerem kadry Polski.W radzie administracyjnej UIPMB zasiadali Kazimierz Konarski i Stefan Grzegorczyk,a Jarosław Idzi jest aktywnym działaczem najważniejszej Technicznej Komisji UIPM